Skip to main content

Lean Software Developement

Ngôn ngữ • Language

Lean Software Development – “Lean kiểu Toyota” đem qua phần mềm (giải thích đời thường)

Lean có một câu rất “đau nhưng đúng”: thứ nào khách không cần, làm ra là lãng phí.
Lean Software Development là cách mang tư duy “giảm lãng phí – tăng giá trị” từ Toyota sang phát triển phần mềm.

TL;DR – Lean Software Development trong 1 phút
  • Lean bắt nguồn từ Toyota Production System (TPS): tối ưu để giảm waste (lãng phí).
  • Đem qua software, Lean nhấn mạnh:
    • Customer-defined value (giá trị do khách hàng định nghĩa),
    • Visual management (quản trị trực quan: bảng, flow, WIP),
    • Continuous improvement (cải tiến liên tục),
    • giao hàng nhanh để nhận feedback sớm.
  • 7 “nguyên lý” hay gặp (PMI-ACP keyword):
    • Eliminate waste, Amplify learning, Defer commitment,
    • Deliver fast, Empower the team,
    • Build quality in, Optimize the whole.
  • Bẫy đề hay gặp:
    • “Làm cho nhanh bằng cách bỏ quality” → ngược Lean (tạo defect, tạo rework).
    • “Tối ưu một chỗ” nhưng hệ thống vẫn tắc → ngược optimize the whole.
    • “Làm thêm feature cho chắc” dù không ai dùng → waste.
Lối tắt:ECO 2025 · 4 domain
Bạn đang học PMI-ACP?

Gặp câu hỏi nói về waste, flow, value, visual management, continuous improvement, optimize the whole, build quality in → nghĩ ngay đến Lean/Kanban.



  1. Lean Software Development là gì?

Lean Software Development là cách áp dụng tư duy Lean vào phát triển phần mềm:

  • Tập trung vào giá trị do khách hàng định nghĩa,
  • Tạo flow mượt (ít tắc nghẽn),
  • Giao hàng nhanh để học nhanh,
  • Và quan trọng nhất: loại bỏ waste (mọi thứ không tạo giá trị).

Nói kiểu đời thường:

  • Nếu khách chỉ cần “đặt hàng + thanh toán”, mà team làm thêm “10 màn hình admin cho đẹp” → rất có thể là waste.
  • Lean hỏi thẳng: “Khách có trả tiền cho phần đó không? Có dùng thật không?”

  1. Lean đến từ Toyota (TPS) – vì sản xuất hàng triệu thứ, waste nhỏ cũng thành khổng lồ

Lean (trong bối cảnh gốc) xuất phát từ Toyota Production System (TPS).

Vì sao Toyota “ám ảnh” waste?

  • Khi bạn sản xuất hàng triệu chiếc xe, chỉ cần lãng phí 2% vật liệu thôi là thành một núi tiền.
  • Ví dụ đời thường:
    • Sơn 1 căn phòng mà phí 5% sơn → “không sao”.
    • Nhưng sơn 1 triệu căn phòng mà phí 5% → “đốt tiền”.

Lean sinh ra để trả lời 1 câu:

  • “Làm sao để giảm lãng phí và khuếch đại những thứ giúp giảm lãng phí?”

  1. Đem Lean qua software: dùng trực quan, nhìn value, cải tiến liên tục

Khi đem Lean từ sản xuất sang phần mềm, tư duy vẫn vậy nhưng “vật liệu” đổi thành:

  • thời gian của team,
  • chi phí đổi lại (rework),
  • thời gian chờ (waiting),
  • defect,
  • và feature không ai dùng.

Lean software thường dùng nhiều visual tools:

  • nhìn luồng công việc (workflow) rõ ràng,
  • thấy tắc nghẽn ở đâu,
  • giảm WIP (Work in Progress),
  • tăng tốc feedback.
Gợi ý chèn hình (nếu bạn muốn)

Bạn có thể thêm 1 hình “Lean principles vòng tròn” hoặc 1 flow Kanban đơn giản (Backlog → In Progress → Review/Test → Done) để minh hoạ “visual management”.


  1. 7 nguyên lý Lean Software Development (keyword rất hay lên đề)

Dưới đây là 7 nguyên lý Lean trong software (viết theo ngôn ngữ “PMI-safe”):

4.1 Eliminate waste – Loại bỏ lãng phí

Waste là bất cứ thứ gì:

  • không tạo giá trị cho khách hàng,
  • hoặc làm chậm flow,
  • hoặc tạo ra defect/rework.

4.2 Empower the team – Trao quyền cho team

Đừng micromanage. Người hiểu việc nhất thường là người đang làm việc đó.

Nói thẳng (nhưng đúng):

  • team dev/test/ops thường hiểu “điểm đau” của sản phẩm và hệ thống hơn người đứng ngoài.
  • Trao quyền giúp quyết định nhanh hơn, sửa đúng hơn, giảm vòng xin-cho.

4.3 Deliver fast – Giao hàng nhanh

Giao nhanh để:

  • khách thấy giá trị sớm,
  • team nhận feedback sớm,
  • sai thì sửa sớm (rẻ hơn sửa muộn).

Lưu ý “PMI-safe”:

  • deliver fast không đồng nghĩa “đốt quality”.
  • Lean thích “nhỏ nhưng đều” (small batches) + feedback loop nhanh.

4.4 Optimize the whole – Tối ưu toàn hệ thống, không tối ưu một chỗ

Lean ghét kiểu “chỗ này chạy nhanh lắm” nhưng hệ thống vẫn tắc.

Ví dụ đời thường (giống câu chuyện xe):

  • Bạn không thể chỉ nhét “động cơ siêu mạnh” vào một chiếc xe cũ rồi mong nó chạy 200 mph.
  • Nếu hộp số, lốp, khung sườn… không chịu nổi thì xe vẫn hỏng.
  • Tối ưu phải là tối ưu cả hệ thống.

Trong dự án cũng vậy:

  • Bạn tăng tốc coding nhưng QA/Deploy tắc → lead time vẫn dài.
  • Bạn “đẩy” thật nhiều ticket vào In Progress → WIP phình → waiting tăng → flow chết.

4.5 Build quality in – Xây chất lượng ngay từ đầu

Chất lượng không phải “đợi cuối mới test”. Lean nhấn mạnh:

  • quality là một phần của process,
  • defect = waste,
  • automation + kiểm soát chất lượng sớm giúp giảm rework.

4.6 Defer commitment – Trì hoãn cam kết cho tới “thời điểm hợp lý nhất”

Defer commitment không có nghĩa là “lề mề”. Nó có nghĩa:

  • giữ lựa chọn mở,
  • ra quyết định ở “last responsible moment” (khi đã có đủ thông tin để quyết định tốt hơn),
  • để vẫn welcome change khi cần.

Ví dụ đời thường:

  • Mua nội thất khi nhà chưa chốt kích thước → dễ mua sai.
  • Chờ tới lúc đo đạc xong (đủ thông tin) rồi mới chốt → ít waste.

Trong software:

  • thay vì “chốt design lớn” quá sớm, team có thể làm spike/prototype nhỏ để học nhanh rồi mới quyết.

4.7 Amplify learning – Khuếch đại học hỏi

Lean coi học hỏi là “nhiên liệu” để giảm waste:

  • feedback sớm,
  • communication rõ,
  • cải tiến liên tục (continuous improvement).

  1. Waste trong software: “những thứ nhìn không thấy nhưng đốt time cực mạnh”

Dưới đây là các loại waste bạn vừa nhắc trong nội dung (đúng kiểu đề thi hay hỏi), kèm ví dụ:

  • Partially done work (việc làm dở dang):
    App “code được 50%” chưa ai dùng được → chưa tạo value → waste.
  • Delays / Waiting (chờ đợi):
    chờ duyệt, chờ môi trường, chờ review → flow bị kéo dài.
  • Handoffs (bàn giao):
    “đẩy qua team khác rồi chờ” → mất context, tăng lỗi, tăng time.
  • Extra features (tính năng không ai dùng):
    làm cho “đẹp backlog” nhưng khách không xài → waste.
  • Extra processes (quy trình thừa):
    quá nhiều step cho việc đơn giản → waste.
  • Task switching (đổi việc liên tục):
    đang làm A nhảy qua B → mất tập trung → tăng sai → tạo partially done work.
  • Motion (di chuyển/hoạt động không tạo value):
    họp vô tận, report vô tận, ping-pong ticket… nhưng không ra “done”.
  • Defects (lỗi):
    lỗi = sửa = rework = delay = mất niềm tin → waste “đậm đặc”.
Mẹo nhớ nhanh

Lean nhìn “defect / rework / waiting / handoff / extra features” như một thứ: waste.


  1. Áp dụng Lean trong dự án Agile: combine với Scrum/Kanban (đời thực)

Bạn có thể áp dụng Lean và “trộn” với Scrum/Kanban rất tự nhiên:

  • Dùng Kanban board để trực quan hoá flow (visual management).
  • Đặt WIP limits để giảm task switching và giảm “làm dở”.
  • Tập trung “finish work” (Done) thay vì “start work”.
  • Dùng review/test automation (CI/CD, test automation) để build quality in.
  • Dùng Retro/Kaizen để continuous improvement.
Note kiểu PMI-ACP (rất hay gài)
  • Trong đề thi: thường hỏi “đặc trưng của từng method” (Lean/Kanban/Scrum/XP).
  • Trong đời thực: hoàn toàn có thể kết hợp để tối ưu flow và value.

  1. Exam patterns & traps – bẫy Lean trong PMI-ACP

Bẫy hay gặp
  • “Muốn nhanh thì bỏ bước test/QA” → ngược Lean (defects = waste, rework tăng).
  • “Tối ưu team A thật nhanh” nhưng lead time vẫn dài vì team B tắc → ngược optimize the whole.
  • “Càng nhiều feature càng tốt” → ngược Lean (extra features = waste).
  • “Quản lý phải quyết hết để kiểm soát” → ngược empower the team.
  • “Defer commitment = không quyết gì cả” → sai. Lean là quyết ở thời điểm hợp lý nhất (có đủ thông tin).

8) Principle → Intent → Exam keywords (bảng nhồi nhanh)

Lean principleIntent (ý nghĩa)Exam keywords hay gặp
Eliminate wasteBỏ thứ không tạo valuewaste, non-value-added, reduce rework
Deliver fastFeedback sớm, lead time ngắnsmall batches, fast feedback, shorten cycle time
Build quality inQuality là “built-in”defect prevention, automation, built-in quality
Optimize the wholeTránh sub-optimizationsystem thinking, end-to-end flow, bottleneck
Empower the teamQuyết nhanh, đúng chỗself-managing, decentralized decision-making
Defer commitmentGiữ lựa chọn mởlast responsible moment, late binding decisions
Amplify learningHọc nhanh để giảm wastefeedback loops, experimentation, continuous improvement

9) Checklist học nhanh

Checklist – Lean Software Development (VI)

Tiến độ: 0/7 (0%)

Mini-mock – Lean Software Development

Loading questions…
Exam key takeaways – Lean (VI)
  • Lean = tối ưu value + flow bằng cách giảm waste.
  • Keywords: customer-defined value, visual management, continuous improvement, eliminate waste, build quality in, optimize the whole, deliver fast, empower the team, defer commitment, amplify learning.
  • Đề hay gài: tối ưu cục bộ, làm thêm feature, bỏ quality, quản lý quyết hết, hiểu sai “defer commitment”.

Liên hệ & cập nhật

Không spam. Bạn có thể huỷ đăng ký bất cứ lúc nào.